Voor u gelezen
De Friese boerderij - 2500 jaar geschiedenis van de Fryske pleats
Wiebe Hoekstra e.a. Friese Pers Boekerij, Leeuwarden, 2009 – 224 blz. – ISBN 978 90 330 0830 6 – € 24,95 – met kleurenfoto’s – www.friesepersboekerij.nl
Met het Jaar van de Boerderij 2003
zijn de boeken en andere uitgaven
over ons rurale erfgoed geweldig
toegenomen. Het ‘Jaar’ was primair
bedoeld om de teloorgang van
het platteland tegen te gaan en om
te buigen naar trots op ons eigen erfgoed.
Elke (provinciale) boerderijenorganisatie
doet dat op haar eigen
wijze. Hadden we een jaar geleden
een, voor het oog en qua verhaal om
te smullen, boek over Drentse Keuterijen,
eind 2009 is het relatief uitputtende
werk ‘De Friese Boerderij’
verschenen. Hier gaat het niet zo
zeer om verleidelijk beeldmateriaal
en -vormgeving, maar om inhoud en
degelijkheid. Veel informatie met bijbehorend
historisch illustratiemateriaal,
schetsen en fotowerk over zo
veel mogelijk typen boerenbedrijven.
En dit vanaf de prehistorie tot nu.
Historici onder ons kunnen hun hart
ophalen. Toch kijkt men breder dan
wat je ‘Fries’ zou noemen: niet alleen
de Noord-Nederlandse klei en relatief
rijke boerenbedrijvigheid worden
behandeld, ook neemt men het
vanouds kleinschalige ‘zand’ mee als
‘Fries’. Waar de Stellingwerven vóór
1309 bij Drenthe en Overijssel hoorden
en waar dit gebied tot 1504 een
‘vrij’ zelfbestuurd landsgebied was,
in de Friese Boerderij is het Fries. Zo
kan het gebeuren dat dit zandrurale
erfgoed zowel in dit Boerderijenboek
alsook in dat mooie boek over
Drentse Keuterijen wordt meegenomen.
Deze ‘Friese’ versie is echt
Fries: sober en gedegen.
[Nicolette Hartong]
Van Zuidland tot Ameland - Een tocht door de geschiedenis van de landinrichting
Wim de Haas e.a. Landwerk, Wageningen, 2009 – 70 blz. – ISBN 978 90 77824 12 2 – € 12,50 – met zwart-witfoto’s en kaartjes – www.landwerk.nl
Zes Wageningse studievrienden blikken
al wandelend terug op bijna een
halve eeuw landschappelijke verandering.
In dertien trajecten lopen ze
van Zeeland naar de Friese Wadden.
Allen zijn ze sinds hun afstuderen ook
professioneel betrokken bij het Nederlandse
landschap. De een als beleidsmaker,
de ander als gemeenteambtenaar,
adviseur of lobbyist.
Feiten, persoonlijke herinneringen
en historische anekdotes wisselen elkaar
af met hedendaagse impressies
en bespiegelingen over de weerbarstige
alledaagse realiteit. Over
een moerasbos dat toch maar niet
wilde verschijnen ondanks alle verwachtingen.
Over de revolutionair
Cornelis Lely, die tenslotte als minister
de plannen realiseerde die hij als
lobbyist ontwierp. Over de niet aflatende
strijd en de actieve bewoners
die nodig zijn om waardevolle historische
landschapsrestanten of een
Markermeer te behouden. Beschouwingen
over de nieuwe lijnen die de
doorgang belemmeren, dat zelfs
goed beleid zijn slachtoffers kent,
over nut en noodzaak van kennis,
meten en weten en de snelheid waarmee
ook een jong landschap kan verouderen.
Discussies over de religieuze
ervaring in het landschap en de
verademing van het projectloze landschap.
Er worden nieuwe categorieën
landschap benoemd zoals het vermoeide
landschap. Veel herkenning
voor de oudere wandelaar en veel informatie
voor degenen die minder
met de ideeën en gevolgen van de
landinrichting vertrouwd zijn.
[Hanneke van den Ancker]
Kijken naar natuur - Sprong uit de moraal?
Bart Hageraats (red.) KNNV Uitgeverij, Zeist, 2010 – 400 blz. – ISBN 978 90 5011 340 3 – € 29,95 – met afbeeldingen in – www.knnvuitgeverij.nl
Het merendeel van de bijdragen in
dit boek is geschreven door wetenschappers
uit de wereld van de mediageschiedenis.
Er doet slechts een
enkele bioloog mee. Daardoor domineert
een manier van schrijven zoals
die in de sociale wetenschappen te
doen gebruikelijk is. Dat zal niet iedereen
die dit onderwerp van belang
vindt, boeien. Over het algemeen
gaat het om een goed leesbare
tekst, al zouden de bewerkingen van
twee afstudeerscripties niet worden
gemist als ze niet in het boek zouden
zijn opgenomen. Het leeuwendeel
van de verhandelingen gaat niet over
de natuur als zodanig, maar over vogels
en zoogdieren; planten, andere
diergroepen en de abiotische natuur
komen vrijwel nergens aan de orde.
Ook de in de titel genoemde moraal
is hoogstens tussen de regels door
waarneembaar. Dit beeld zou heel
anders zijn uitgepakt, als auteurs
waren gezocht die de verschillende
aspecten van de natuur wel hadden
kunnen belichten. De indruk ontstaat
dat het hier eerder gaat om de
bundeling van een aantal bestaande
artikelen dan om een poging het onderwerp
vanuit een strakke brede lijn
te benaderen en daar de vereiste auteurs
bij te zoeken. Daardoor wordt
niet waargemaakt wat de titel en de
achterflap beloven. De redacteur van
het boek heeft het ook niet nodig gevonden
om de vele dubbele afbeeldingen
in het boek te voorkomen.
Of heeft hij niet gezien dat die er in
stonden?
[Jan van der Straaten]
